KURALLAR
Ligler ve turnuvalar, Federasyon kurallarına ve düzenlemelerine uygun olarak organize edilir. Bu organizasyonlar, Federasyon tarafından onaylanmış ekipman kullanılan hatlar üzerinde yapılır.
Kural 1a. Oyun- Tanımı
Bir Amerikan on pin oyunu on frame'den oluşur. Bir sporcu strike yapmadıkça, ilk dokuz frame'in her biri için iki atış yapar. Onuncu frame'de, eğer bir strike veya spare olmuş ise üç atış yapar. Her frame düzenli bir sırada atış yapan sporcu(lar) tarafından tamamlanır.
Kural 1b. Baker Sistemli Takım Oyunu
Baker sistemi, iki veya daha fazla sporculu takımlardan oluşan değiştirilmiş bir formattır. (Bknz.Kural 101a)
1. Bütün takım sporcuları sıra ile birbirini takip edecek şekilde, bir tam oyun tamamlanana kadar, her biri bir tam frame oynar.
2. Bir takım oyununu hesaplamak için on frame birleştirilir.
Kural 2. Oyun- Nasıl Skor Yapılır
Bir strike olmadığı durumlarda, sporcunun birinci atışında devrilen pin'lerin sayısı, o frame'in üst sağ köşesindeki küçük karenin yanına yazılır ve sporcunun ikinci atışındaki devrilen pin'lerin sayısı küçük kareye yazılır. Eğer, bir frame'in ikinci atışında kalan pin'ler devrilemez ise, skor tabelasına bir ( - ) yazılacaktır. Frame'deki iki atışın toplamı hemen kaydedilir.
Kural 3. Strike
Bir frame'in birinci atışında, 10 pin'lik tam set devrildiği zaman strike olur. Hangi frame'de yapılmış ise o frame'in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir ( x ) yazılır. Bir strike'ın sayısı, 10'a ilaveten sonraki iki atışta devrilen pin'lerin sayısının toplamıdır.
Kural 4. Double
Birbirini izleyen iki strike bir double'dır. Birinci strike'ın sayısı, 20'ye ilaveten, ikinci strike'dan sonraki birinci atışta devrilen pin'lerin sayısının toplamıdır.
Kural 5. Triple(Üç'lü) veya turkey (Hindi)
Birbirini izleyen başarılı üç strike bir triple(üç'lü) veya turkey(hindi)'dir. Birinci strike'ın sayısı 30'dur. Maksimum skor olan 300'ü yapmak için, sporcu 12 strike yapmalıdır.
Kural 6. Spare
Birinci atıştan sonra kalan pin'lerin o frame'deki ikinci atışta devrilmesi ile spare yapılır. Frame'in üst sağ köşesindeki küçük kareye bir ( / ) yazılır. Spare'in sayısı, 10'a ilaveten sporcunun sonraki ilk atışındaki devrilen pinlerin sayısının toplamıdır.
Kural 7. Açık Frame - Open Frame (Hata-Error)
Birinci atıştan sonra kalan pin'ler bir split oluşturmadıkça, bir sporcunun bir frame'deki iki atışı sonunda bütün pin'leri deviremediği zaman hata olarak adlandırılır.
Kural 8. Split
Birinci atıştan sonra 1 numaralı pin devrilmiş ve aşağıdaki şartları sağlayan pin seti kalmış ise split olarak adlandırılır. 1 numaralı pin devrilmemiş ise kalan pin seti split olarak adlandırılmaz.
1. İki veya daha fazla kalan pinlerin arasından en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 7-9 veya 3-10.
2. İki veya daha fazla kalan pinlerin hemen önündeki, en az bir pin devrilmiş olmalıdır; örnek, 5-6.
NOT: Bir split genellikle bir ( 0 - [ ] - s ) ile gösterilir, fakat başka bir sembol de kullanılabilir.
Kural 9. Oyun Formatı
Bir oyun birbirine bitişik bir çift/eş hatta oynanır. Katılan takımların üyeleri, üçlüler, çiftler ve ferdi sporcular başarılı ve düzenli bir şekilde bir lane'de bir frame oynadıktan sonra takip eden frame için bitişik hattı kullanır ve bu şekilde her lane de 5 frame'i tamamlayacak şekilde oyunlarını bitirirler.
Kural 9b. Atış Önceliği
Bowling oyununda esas, atış yapan sporcuyu beklemek ve yanında oynayan sporcularla aynı anda atış yapmamaktır. Bu durumda sporculardan lane üzerine ilk çıkan sporcuda atış önceliği vardır. Aynı anda lane e yaklaşan sporculardan öncelik sağ tarafta olan sporcudadır. Sporcu atışını yaparken diğer sporcu approach alanının aşağısında beklemek zorundadır. Bir sporcu atış yaparken yanındaki sporcuların topunu alarak atış hazırlığı yapmaları yasaktır. Sporcular atış yapan sporcuların atışını bitirip geri dönmelerini beklemek zorundadır.
(EK-01 - ATIŞ ÖNCELİĞİ ve SENKRONİZASYON)
Kural 10. Nizami Devrilen Pin'ler
Nizami bir atış yapan sporcuya, aşağıdaki durumlara göre pinler devrilmiş ise sayı yazılacaktır:
1. Top veya pindeck'te bulunan diğer pinler tarafından devrilmiş olan pinler.
2. Kenar bölme veya arka tampon'dan seken bir pin'in devirdiği pinler.
3. Sweep bar (süpürücü)'ın, devrilmiş pinleri süpürmeden önce, pin deck in üzerinde dururken, sweep bar'dan seken bir pin'in devirmiş olduğu pinler.
4. Yan bölmeye veya yan kanala düşmesine rağmen dik duran pinler veya geri tepme yerine (kickback) dayalı olarak duran pinler
Bu şekilde olan bütün devrilmiş pinler "devrik pin" (dead wood) olarak adlandırılır ve sonraki atıştan önce toplanır.
Kural 114. uyarınca, sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez.
Kural 11. Nizami Olmayan Pin Devrilmesi
Aşağıdaki durumlarda, yapılan atış sayılır ama devrilen pinler sayılmaz:
1. Top, pin'lere ulaşmadan lane'den çıkarsa ve pin devirirse
2. Top, arka tampondan sekerek pin devirirse
3. Pin'leri yerleştiren kişinin gövdesine, kollarına veya bacağına değdikten sonra bir pin sekerek devrilirse yada başka bir pini devirirse
4. Mekanik pin yerleştirici tarafından dokunulan bir pin devrilirse yada başka bir pini devirirse
5. Devrilmiş pinlerin süpürülmesi sırasında, devrilmemiş bir pin devrilirse
6. Pin'leri yerleştiren kişi herhangi bir pini devirirse
7. Sporcu bir faul yaparsa
8. Devrilen pinler süpürülmeden önce, pindeck'te yada kanallarda bir pin varken atış yapılırsa ve top lane yüzeyini terk etmeden önce süpürülmeyen pinlere temas ederse.
Eğer nizami olmayan pin devrilmesi olursa ve sporcuya ilave atış için hak verilirse, atış yapılmadan önce nizami olmadan devrilen pin veya pinler önceden nerede duruyorsa tekrar aynı yerlerine yerleştirilmelidir.
Kural 12. Pin'ler - Düzgün Yerleştirilmemiş Pinler
Pinlerin yerleşiminin düzgün olup olmadığını kontrol etmek her sporcunun sorumluluğundadır. Pinlerin yerleşiminde bir uygunsuzluk olması durumunda sporcu, bu durumun giderilmesi konusunda ısrar etmelidir. Aksi takdirde pinlerin yerleşimi geçerli sayılır.
Eğer 10 pinlik tam pin setinin bulunduğu atışlarda yada spare atışlarında, atışı yapar yapmaz, pin setindeki pinlerin yerlerinde bir yanlışlık olduğu fark edilirse fakat eksik pin yoksa, atış ve atış sonucu devrilen pinler geçerlidir.
Birinci atıştan sonra, pin yerleştirici herhangi bir pini fazla veya eksik yerleştirmedikçe, kalan pinlerin pozisyonunda bir değişiklik yapılamaz.
Kural 13. Pin'ler - Geri Sıçrayıp Dik Duran Pinler
Çarptıktan sonra tekrar geri zıplayarak dik konumda duran pinler devrilmemiş kabul edilir.
Kural 14. Pin'ler - Devrilmiş Kabul Edilme
Sadece gerçekten devrilmiş veya oynama alanından tamamen dışarıya çıkmış pinler devrilmiş olarak kabul edilir, diğer pinler devrilmiş kabul edilmez.
Kural 15. Pin'ler - Yenisi ile Değiştirme
Oyun sırasında bir pin kırılır veya çok kötü hasar görürse, kullanımdaki sete ağırlık ve görünüş olarak en uygun bir diğeri ile değiştirilecektir. Lig veya turnuva görevlileri pin'lerin değiştirilme kararını verirler.
Kırılan bir pin, sporcunun yaptığı skoru değiştirmez. Kırılan pin değiştirildikten sonra devrilen pinler sayılır.
Kural 16. "Ölü Top" - Dead Ball
"Ölü top" olduğu zaman, atış geçersizdir. Ölü top oluştuğu zaman ayakta durmakta olan pinler tekrar yerleştirilir ve sporcuya o atış tekrarlatılır.
Aşağıdakilerden herhangi biri oluşursa, "ölü top" olarak deklare edilir:
a. Bir atış yapılır yapılmaz, pin setinde bir veya birkaç pinin eksik olduğu hemen fark edilirse
b. Bir pin düzenleyici kişi, top pinlere ulaşmadan önce, herhangi bir pine dokunursa
c. Bir pin düzenleyici kişi, devrilen ve yuvarlanmakta olan bir pin durmadan pini alır yada dokunursa
d. Bir sporcu yanlış hatta veya sırada oynarsa. Veya bir çift/eş hat üzerinde her takımdan birer sporcu yanlış hatta oynarsa
e. Atış yapılırken ve atış tamamlanmadan önce, bir sporcu; başka bir sporcu, seyirci, pin yerleştirici veya hareket eden bir nesne tarafından müdahale görüp atışı bozulursa. Bu durumda sporcu, atışı kabul etme veya ölü top deklare edilmesini isteme seçeneğine sahiptir
f. Sporcu atışını yaptıktan sonra, top henüz pinlere ulaşmadan herhangi bir pin hareket eder yada devrilirse
g. Atılmış bir top, yabancı bir engel ile temas ederse
Ölü top olarak deklare edilen bir atış hakkında anlaşmazlık veya itiraz olması durumunda Kural 123 uyarınca Şartlı Top atış kuralları uygulanır.
Kural 17. Yanlış Hat Üzerinde Oynama
Normal lig veya turnuva oyununda, aşağıdakilerden herhangi biri olduğu zaman, "ölü top" deklare edilecek ve sporcu veya sporcuların doğru hat üzerinde oynamaları gerekecektir:
a. Bir sporcu yanlış hat üzerinde oynadığı zaman
b. Bir çift/eş hat üzerinde her takımdan bir sporcu yanlış hatta oynadığı zaman
Eğer aynı takımdan birden fazla sporcu sıra ile yanlış hat üzerinde oynarsa, düzeltme yapılmadan oyun tamamlanacaktır. Sonraki oyun doğru hat üzerinde başlatılacaktır.
|