9 Top Kuralları

1) 9 top bir isteka topu ve 1’den 9’a kadar numaralandırılmış 9 adet renkli topla oynanır. Toplar 1 numaralı top piramit noktasında, 9 numaralı top merkezde olmak üzere “elmas” şeklinde dizilir.

2) Oyuncu her atışında isteka topunu ilk olarak masa üzerindeki en küçük numaralı topla temas ettirmek zorundadır. Herhangi bir top veya topu düşürülmek istendiği cep deklare edilmek zorunda değildir. Bu şekilde 9 numaralı topu nizami olarak cebe düşüren oyuncu oyunu kazanır.

3) Oyun sırası bant atışıyla belirlenir. Bant atışını kazanan oyuncu açılış yapmak veya rakibine kullandırma hakkına sahiptir. Takip eden oyunlarda bir oyunu kazanan oyuncu diğerini açma hakkına sahip olur.

4) Açılış vuruşunda oyuncu atışını isteka topu açış alanı içindeyken yapmak zorundadır. Açılış yapan oyuncu atışın nizami sayılabilmesi için en az bir hedef topunu cebe düşürmeli veya en az dört topun bant görmesini sağlamalıdır. Bu şartların gerçekleşmemesi veya isteka topunun cebe düşmesi halinde açılış faulü yapılmış olur ve rakip oyuncu isteka topunu masa üzerinde herhangi bir yere yerleştirerek oyuna devam eder.

5) Bir atışın nizami sayılabilmesi için isteka topu ilk olarak masa üzerindeki en küçük numaralı hedef topla temas etmeli ve sonra herhangi bir hedef top cebe düşmeli veya herhangi bir top bir bant görmelidir. Bu şartların gerçekleşmemesi halinde faul olur.

6) Bir oyuncu isteka topunu ilk olarak masa üzerindeki en küçük numaralı topla temas ettirdiği sürece o top veya herhangi başka bir veya birden fazla top cebe düşerse oyuncu atışına devam eder.

7) Nizami bir açılış atışının hemen sonra atış hakkı olan oyuncu ‘top sürme’ oynayabilir. Bir oyunda ‘top sürme’ hakkının kullanılabildiği tek atış budur. Oyuncu top sürme amacıyla atış yaptığını deklare etmek zorundadır. Bir ‘top sürme’ atışında oyuncu isteka topunu cebe düşürmediği sürece (bu fauldür) istediği yere atış yapabilir. Herhangi bir topa veya banta teması zorunlu değildir. Nizami bir ‘top sürme’ atışından sonra masaya gelen oyuncu isteka topunun kaldığı pozisyondan oyuna devam edebilir veya atış hakkını ‘top sürme’ yapmış olan oyuncuya kullandırabilir.

8) Bir oyuncu faul yaparsa rakibi isteka topunu masa üzerinde istediği yere yerleştirip istediği yöne doğru oynayabilir.

9) 9 numaralı top dışında, faullü bir atış sonucunda cebe düşen veya herhangi bir şekilde masa dışına çıkan top masaya geri yerleştirilmez.

10) Herhangi bir topun masa dışın çıkması faul sayılır. Masa dışına çıkan top masaya geri dönmez ve rakip oyuncu isteka topunu masa üzerinde istediği yere yerleştirip oyuna devam eder.

11) Eğer aynı oyuncu bir oyun içerisinde birbirini takip eden üç atışında üç kez üst üste faul yaparsa oyunu kaybeder. (O seti kaybeder).


Shooker Kuralları

1875’lerde Hindistan’da İngiliz askerler tarafından oynandığı bilinmektedir. İlk zamanlarda, 1 beyaz top (cue ball), 15 kırmızı top ve 1 siyah topla oynanan Snooker’de sonraları, sarı-yeşil ve pembe toplar ilave edilmiştir. Mavi ve kahverengi toplarında sonradan ilavesi ile bu günkü oynanan şeklini almıştır.

Oyunun İngiltere kökenli olduğu bilinmekte ve 2. Dünya savaşına kadar en parlak devrini yaşamıştır. 1960’larda renkli televizyonun icadı ile Snooker yeniden popüler olmuştur. İlk Snooker Kulübü 1885 yılında kurulmuştur ve 1908 yılında açılan “Billiards Control Club” oyununun temel kurallarını oluşturmuştur. Uluslararası Snooker Federasyonu (IBSF) 1973 yılında kuruldu.

Profesyonel sporcular ise 1968 yılında “World Professional Billiards and Snooker Association (WPBSA)’yı oluşturdular.

SNOOKER KURALLARI

1) Oyuna bant atışı ile başlanır. Bant atışını kazanan sporcu başlama ya da başlatma hakkına sahiptir. Genellikle hata yapma olasılığı fazla olduğu için başlangıç hakkı, bant atışını kazanan oyuncu tarafından rakibe verilir.

2) Oyuna başlayan ya da sıra kendisine gelen sporcu önce kırmızı toplardan birine veya birkaçına temas ettirmek zorundadır. Topu deliğe sokmak için atış yapıyorsa, hangi delik olduğunu deklare etmelidir. Eğer deklare ettiği kırmızı topu deliğe soktu ise, şimdi renkli bir topa atış yapmalı ve bu top ile sokmak istediği deliği deklare etmek zorundadır (Örn. Mavi top 3 numaralı deliğe gibi...). Oyun bu şekilde bir kırmızı, bir renkli top sokarak devam ettirilecektir.

3) Her sokulan kırmızı top 1 puan kazandırır.

4) Renkli toplardan sarı 2, yeşil 3, kahverengi 4, mavi 5, pembe 6 ve siyah top 7 puan değerindedir.

5) Kırmızı toplar deliklere girdiği zaman tekrar dışarı çıkarılmaz. Kırmızı toplar bitene kadar renkli toplar, delikler girdikçe tekrar masadaki işaretli yerlerine konur. Kırmızı topların hepsi deliklere girdikten sonra, renkli toplar, puan değerlerine göre sıra ile (sarı, yeşil, kahverengi, mavi, pembe ve siyah) sokulmalıdır. Bu aşamada, deliğe giren renkli toplar dışarı çıkarılmaz.

6) Beyaz top, bir kırmızı topa vurmadan, renkli toplardan birine çarparsa, o sporcu 4 ceza puanı alır. Bu ceza puanı, toplam puanlardan eksiltilir. Ancak hatalı görüş, 5-6-7 nolu toplara (mavi, pembe, siyah) yapıldı ise, ceza puanı, o topun puanı kadar olur.

7) Renkli toplara atış yapılması gerekirken, önce kırmızı topa temas sağlanırsa, ceza puanı yine 4’tür.

8) Beyaz top deliğe girerse 4 ceza puanı alınır. Rakip sporcu oyuna istediği yerden devam edebilecektir.

9) Eğer atış sonunda deklare edilen top girerse ve beyaz top diğer toplardan bir veya birkaçını deliklere sokarsa, deklare edilmese bile geçerlidir.

10) Genellikle turnuva maçları 5 galibiyet seti üzerinden oynanır.

11) Bir sette sporcunun ulaşabileceği max. Sayı 147’dir.

12) Sayısal olarak geride kalan sporcu, eğer masadaki topları sokarak aradaki farkı kapatamıyorsa defans uygular. Beyaz topu saklayarak, rakibin hata yapmasını ve puan kaybetmesini sağlamak zorundadır.

13) Oyunu başında her iki sporcuda pasif (karot) oyunu seçer. Hata yaparak açık pozisyon bırakan sporcu, oyun insiyatifini rakibe kaptıracaktır.

Bu oyun için özel yapım araçlar (toplara ıstakanın ve elin temas etmemesi için) kullanılabilir.