| Van Gölü’ne küresel ısınma tehdidi
Van Gölü’ndeki su seviyesi, 1961’den 1994 yılına kadar 3 metre yükselirken, 1995 yılından sonra ise düşmeye başladı. Uzmanlar, bu duruma küresel ısınmanın neden olduğunu savunuyor.
Dünyanın 5’inci, Türkiye’nin ise en büyük gölü olan Van Gölü’ndeki su seviyesinde son yıllarda gözle görülür bir düşüş yaşanıyor. Uzmanlara göre bu durum, yağışların az olması ve hava sıcaklıklarının mevsim normallerinin üzerinde seyretmesinden kaynaklanıyor.
Van Gölü’nde yaşanan seviye değişikliğinin son 60 yıldaki verilerini toplayan Yüzüncü Yıl Üniversitesi Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Orhan Deniz, göldeki su seviyesinde, 7 ila 11 yıllık periyotlarla düşme ve yükselme olduğunu tespit ettiklerini söyledi.
Yrd. Doç. Dr. Deniz, su seviyesinin en düşük olduğu 1961 yılından 1994 yılına kadar gölde 3 metrelik bir yükselme olduğunu, 1995 yılından itibaren ise düşüş yaşandığını vurgulayarak, 2000’li yıllarda tekrar yükselmesi beklenen su seviyesinin, atmosferik koşullar nedeniyle halen yükselişe geçmediğini ifade etti.
Atmosferik koşullardaki değişmelere bağlı olarak gölün su seviyesinin de değişiklik gösterdiğini vurgulayan Deniz, “Göldeki su seviyesinde meydana gelen değişiklikler 1944 yılından itibaren ölçülmeye başlandı. Bu süreç içindeki en düşük seviye1647.5 metre ile 1961 yılında gerçekleşiyor. Oysa 1994 yılına gelindiğinde bu seviye 1650.5 metreye yükseldi. Aradan geçen 33 yıllık sürede gölde 3 metrelik yükselme gerçekleşti. Ancak 1995 yılındaki seviye yükselmesinin pik yaptığı noktadan itibaren günümüze kadar geçen sürede düzenli bir düşüş eğilimi gözleniyor. Göldeki seviye değişimlerinin dalgalanması belli periyotlar aralığında gerçekleştiği için geçmiş süreçler de göz önünde bulundurulduğunda 7 ile 11 yıllık periyotlarla bu seviyelerde zaman zaman düşüş ve yükselmeler gerçekleşiyor” dedi.
Verilere göre, su seviyesinde yaşanan düşüşün 2000’li yıllarda yeniden yükselme trendine girmesi gerektiğini, ancak gölde yaptıkları çalışmalarda herhangi bir yükselme trendini gözlemleyemediklerini anlatan Deniz, göl seviyesindeki düşüşün nedenini şöyle açıkladı:
“Göldeki seviye yükselmesinin durması ve düşüşün halen devam etmesi, göl çevresindeki yağış havzasında bulunan koşulların değişmesinden kaynaklanmaktadır. Göle dökülen akarsuların üzerine barajlar yapıldı ve sulama projeleri var. Bu sulama projelerinin bir kısmı faaliyete geçtiği için su seviyesinde düşüş gözleniyor. Van Gölü çevresindeki yaklaşık 80 bin hektarlık arazinin sulama projesi tam anlamıyla gerçekleşirse göl seviyesindeki bu düşüş trendi ilerde de devam edebilir.”
Deniz, göl seviyesindeki düşüşün bir diğer nedenin de atmosferik koşullar olduğuna dile getirerek, “Atmosferik koşullar ile bağlantılı olarak küresel ısınma göldeki düşüşün bir nedeni olarak gösterilebilir. Ayrıca yağış koşullarındaki değişimler ve yağışın azalmasına bağlı olarak bütün atmosferik koşullar da seviyedeki düşüşün nedenleri arasındadır. Atmosferik koşullar, sadece bu bölgeyi değil, bütün dünya ülkeleri gibi Türkiye’yi de etkiliyor. Dolayısıyla Van Gölü de bu değişimden nasibini alacaktır. Bu nedenle göl seviyesindeki değişimde atmosferik koşulların da etkisinin olacağı gözleniyor” şeklinde konuştu.
Fatih Sevinç
NTV-MSNBC
| 
