Forum | Geyik Forum

20.yy TÜRK EDEBİYATI
1)FECR-İ ATİ EDEBİYATI (1909-1910)
II.Meşrutiyetin ilanıyla oluşan özgürlük ortamında başat ‘Türkçülük’olmak üzere yeni düşünceler ortaya çıkar.Servet-i Fünun Edebiyatın’dan boşalan yeri doldurmak amacıyla bir grup genç yazar yeni bir edebiyat anlayışını bir bildiriyle halka duyurdular.(24 Şubat 1909)kendilerine de FECR-İ ATİ adını takan bu grubun edebiyat ve sanat anlayışları şöyledir
Sanat kişisel ve saygıdeğerdir
Edebiyat ciddi ve önemli bir iştir.bu ciddiyet halka anlatılmalıdır.
Batı edebiyatını doğuya, doğu edebiyatını da batıya tanıtmak gerekmektedir.
Bu ilkeleri uygulayamayan topluluk kısa sürede dağılır.(1910)
fecr-i ati topluluğu edebiyatın önemli olduğunu anlatmak için edebiyata canlılık getirmeye çalıştılar fakat Servet-i Fünuncuların yaptıklarından farklı hiçbir şey yapmadılar.
sanat sanat içindir ilkesine bağlı kaldılar.sembolizmin etkisinde kaldılar.
şiirde anlaşılmaz bir dil sürmeye devam ettiler.
Fecr-i Ati topluluğu içinde yer alan sanatçılardan bazıları ‘’Milli Edebiyat ‘akımı içinde yer almışlar, bazıları da Ahmet Haşim gibi bağımsız olarak varlıklarını sürdürdüler
SANATÇILAR:
Ahmet Haşim, Ahmet Samim, Celal Sahir, Emin Bülent, Refik Halit, Hamdullah Suphi, Mehmet Fuat, Ali Canip, Yakup Kadri, Cemil Süleyman …
2)MİLLİ EDEBİYAT
20.yy ilk yılları Türkiye’de fikir ve sanat hareketleri bakımından durgun geçer.Ancak 1908 Meşrutiyetten sonra memlekette canlı ve hareketli bir edebi dönem başlar.Halktan kopuk Batı tipi edebiyat yerine ulusal kaynaklara yönelik Halk Edebiyatı benzeri bir edebiyat düşüncesi aydınlarımızca benimsenir.Aydınlar arasında gelişen bu düşünceler 1911’den itibaren milliyetçilik akımına dönüşür.
Bu akım 11 Nisan 1911’de Selanik’te ‘’GENÇ KALEMLER’’dergisinin çıkmasıyla başlar.Bu dergide şiir ve makaleler yayımlayan Ali Canip Yöntem, Ömer Seyfettin ve Ziya Gökalp akımın kurucuları olarak sayılabilir.Mehmet Emin Yurdakul şiirleriyle, Mehmet Fuat Köprülü ‘edebiyat tarihi ‘ alanındaki bilimsel çalışmalarıyla bu topluluğun üyesi olmuştur.
Genç kalemler dergisi yazarları, milli edebiyatın ancak dilin sadeleşmesiyle oluşabileceğine inanmışlar ve dergide yayımladıkları ‘’yeni lisan ‘makalesi ile dil hakkında görüşlerini ortaya koymuşlardır.
MİLLİ EDEBİYATIN GENEL ÖZELLİKLERİ
ŞİİRDE;hece ölçüsü kullanıldı, uyaklar halk edebiyatındaki gibidir,nazım birimi dörtlüktür,nazım türleri halk edebiyatı nazım türlerine benzer ;ancak Batı edebiyatın da alınan türler kullanıldı
en çok hikaye ve roman türünde yapıtlar verilmiştir.dil son derece yalın ve anlaşılırdır.Konu olarak Türk insanının özellikleri,halkın sorunları, ulusal tarihimizin şanlı sayfaları işlenmiştir.
SANATÇILARI:
Ömer Seyfettin,Ziya Gökalp, Ali Canip Yöntem, Mehmet Fuat Köprülü, Mehmet Emin Yurdakul
I.Dünya savaşı ve sonrasında roman ve hikayede sade bir Türkçe ile yurt sorunlarına değinen Halide Edip Adıvar, Reşat Nuri Güntekin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Refik Halit Karay ;sade bir dille yazdığı fıkra, anı, gezi yazılarıyla Falih Rıfkı Atay Milli Edebiyat akımından etkilenmiş edebiyatçılarımızdandır.