Forum | GYKFRM.CoM

’Dövizimiz bol’ diye yüklendiler, dolar 1.41 YTL’ye vurdu, borsa 6.79’la çakıldı

Nakit sıkıntısı çeken ABD kökenli bankalar, döviz likiditesi bol olan Türkiye’den borçlanmaya başlayınca, dolar 1.41 YTL’ye kadar çıktı.

Günlerdir dış piyasaların etkisiyle gerileyen borsa, dün ise yüzde 6.79 ile yılın en büyük düşüşünü yaşadı. Bir günde 21 milyar dolar eriyen borsada, son iki günlük kayıp ise 36.4 milyar doları buldu.

ABD’de yüksek riskli mortgage kredileri sorunu nedeniyle para sıkıntısına düşen yabancı bankalar döviz likiditesi yüksek olan Türk bankalarından yüksek faizle borç almaya başladı. ABD kökenli bankaların döviz likiditesi yüksek olan Türkiye’de gecelik işlemler yapmaya başlamasıyla dün dolar 1.41 YTL’ye kadar tırmandı. Hisse senetlerinden çıkan yabancılar, İstanbul Menkul Kıymetler Borsası’nı (İMKB) sarstı. Borsa yüzde 6.79 düşüşle yılın en büyük değer kaybını yaşadı. Ancak ABD’nin en büyük konut kredi sağlayıcısı Countrywide’ın 11.5 milyar dolarlık kredi sağladığını duyurması piyasaları biraz rahatlatınca, içeride dolar 1.38 YTL düzeyine indi.

COUNTRYWIDE KORKUTTU: ABD’nin en büyük konut kredisi kullandırıcısı olan Countrywide Financial Corp.’un iflas etmesi ihtimalinin konuşulmaya başlaması, endişeleri keskinleştirdi. Böylece ABD’de borsalar art arda 5’inci gün düşerken, Dow Jones yüzde 1.3 kayıpla 12 bin 861 puana geriledi ve son 4 ayın en düşük seviyesine geriledi. Bu gelişmenin ardından Asya borsalarında 11 Eylül’den bu yana en keskin düşüşler yaşandı.

JAPON YENİ YÜZDE 2.7 ARTTI: Öte yandan piyasaların yakından izlediği dolar/Japon Yeni paritesi dün büyük çaplı bir hareket gerçekleştirdi. Japon Yeni, dolar karşısında gün içinde yüzde 2.7’ye varan değer artışı yaptı. Bu artışla birlikte Japon Yeni ile borçlanarak gelişmekte olan ülkelere yatırım yapan carry trade pozisyonları hızla kapatılmaya başlandı.

11.5 MİLYAR DOLAR KREDİ: Ancak global piyasalar korku ile işlem yaparken, Countrywide bir açıklama yaparak piyasayı az da olsa rahatlattı. Şirket, 40 bankadan 11.5 milyar dolarlık kredi bulduğunu ve bunu kullanacağını açıkladı. Bu haberin ardından küçük çaplı toparlanma yaşandı. Avrupa borsalarındaki kayıplar yüzde 2’lere geriledi. Yine aynı saatlerde ikinci olumlu gelişme Japon Yeni’nde yaşandı. Yen dolar karşısında bir miktar geriledi. Bu da piyasaların rahatlamasını sağladı.

DOLAR 1.41 YTL’DEN DÖNDÜ: Yurtdışıda yaşanan gelişmelere parale hareket eden Türkiye ise yabancıların likidite sorunu için önemli bir adres oldu. ABD kökenli bankaların likidite yaratmak için döviz likiditesi bol olan Türk bankalarının kapısını çalması gün içinde bankalararası piyasada doları 1.41 YTL seviyesine taşıdı. Ancak Countrywide’ın açıklaması, doların ateşini kısmen sördürdü. Bu haberin ardından dolar bankalar arası piyasada 1.38 YTL düzeyine indi. Dolar bugün valörlüde 1.3992 YTL’den işlem görürken, serbest piyasada 1.3890 YTL’den kapanış yaptı.

YILIN EN BÜYÜK DÜŞÜŞÜ: Yurtdışındaki satışlarla güne başlayan İMKB Ulusal 100 Endeks’i yabancı satışlarıyla gün içinde yüzde 10’a varan değer kaybı yaşadı. Gün boyu 3.241 puan gerileyen endeks 44.473 puandan kapanırken, yaşanan yüzde 6.79’luk düşüş bu yılın en büyük oranı oldu. Böylece endeksin kaşbı, pazartesi gününden bu yana yüzde 11.54’e ulaştı. Bir günde 21 milyar dolar eriyen borsada, son iki günlük kayıp ise 36.4 milyar dolar oldu.

Yaşananlar düzeltmeyi aştı, eldeki dövizi tüketmeyelim

GARANTİ Bankası Genel Müdürü Ergun Özen, piyasalarda yaşanan çalkantı ile ilgili olarak yaptığı açıklamada, "Şu anda yaşanan belki kriz değil ama olay, düzeltmeden çıkmış durumda" dedi. Uluslararası piyasalarda, özellikle riskli mortgage kredileri yüzünden likidite sıkıntısı çeken bankaların para arayışına yöneldiğini belirten Özen, "Sıkıntı içinde olanlar Türkiye’ye yönelmesi dikkatimizi çekti. ABD merkezli bir çok yabancı büyük banka, likidite ihtiyacı için Türk bankalarına yöneldi. Garanti’ye de geldiler. Dövizde likidite bir ara 25 milyar dolara kadar çıktı. Ancak bu konuda da dikkatli olmakta fayda var. Bolluğu kulanıp, elimizdeki kaynağı verip, sonra biz sıkışmayalım" diye konuştu. Gelişmekte olan ülkeler arasında en büyük kaybın Türkiye’de yaşandığını ifade eden Özen, şöyle konuştu: "Bunun nedeni en likit ülke olmamızdan kaynaklanıyor. Likidite rahatlığı nedeniyle Türkiye’den hemen satıp çıkabiliyorlar. Bu yüzden İMKB de, diğer gelişen ülke borsalarına göre hakkettiğinden çok daha sert bir satış yiyebiliyor. Bu dalgalanma biraz inatçı olabilir. Yatışması zaman alabilir. Ben 2-3 ay sürebileceğini düşünüyorum. Global piyasalarda borçluluklar, makul seviyelere gelinceye kadar sürecek gibi."

Morgan Stanley: Güçlü döviz rezervi Türkiye’yi şoklara karşı koruyor

ULUSLARARASI yatırım bankası Morgan Stanley, küresel bir likidite krizinin Türkiye’yi de etkileyeceğini belirtirken, güçlü ekonomik temeller ve güçlü döviz rezervinin, Türkiye’yi ekonomik şoklara karşı koruyacağı öngörüsünde bulundu. Morgan Stanley’in analizinde, şu tespitler yer aldı:

Carry trade’in olumsuz etkisine rağmen, geçen yıl 60 milyar dolar düzeyindeyken, bu yıl 90 milyar dolar düzeyine çıkan Türkiye’de yerleşiklerin dolar cinsinden mevduatı, Türkiye’yi ekonomik şoklara karşı çok önemli "yastık" vazifesi görüyor.

Küresel piyasalarda, likidite hareketlerine bağlı çalkantılar, Türkiye gibi yükselen piyasaları olumsuz etkiliyor. Bu sermaye hareketleri, Türkiye’nin para politikasını da etkileyecek. Türkiye’nin, küresel entegrasyon sürecinde, son yıllardaki sermaye hareketlerinin nimetlerinden faydalandı.

Bu süreçte, Merkez Bankası’nın küresel piyasalardan bağımsız bir hareket imkanının sınırlandı. Merkez Bankası da, bir yandan sermaye hareketleri, bir yandan da enflasyonla mücadele çerçevesindeki para politikası ve faiz politikasını şekillendirmek zorunda kalacak.

ABD kökenli bankalar yüzde 7 ile borçlanıyor

TÜRKİYE’deki düşüşün en büyük nedenlerinden birinin yüksek riskli mortgage kredilerinden olumsuz etkilenen ABD kökenli bankaların likidite sorunu içine girdiğine değinen Unicredit/HVB Doğu Avrupa ve Gelişmekte olan Ülkeler Satış Müdürü Berna Atalay, dövizde likit olan Türk bankalarından yüzde 7 gibi yüksek faizle döviz borçlanmaya başladıklarını söyledi. Atalay, yapılan işlemlerin kısa vadeliye dönüştüğünü dile getirerek, "Gelişmekte olan ülkelere giren sıcak para şimdi likite dönmeye çalışıyor. Bu nedenle hızla çıktıkları ülkelerin başında da Türkiye geliyor. Türkiye’nin kendine özgü sorunu yok. Bu satışların nedeni işler daha kötüye gidecek yönündeki korkunun artması" dedi.

Panik yapmadan süreci yönetelim

Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Oğuz Satıcı: Bugün dünya piyasalarında ortaya çıkan durum aşırı likidite nedeniyle önemsenmeyen risklerin bir anda ortaya çıkması sebebiyle işlerin tersine dönmesidir. Avrupa ve Amerika’da ortaya çıkabilecek bir durgunluk ihracatı negatif yönde etkileyebilir. Büyük ihtimalle FED ve ECB faiz politikalarını son baharda tekrar gözden geçireceklerdir. İşte tam bu noktada Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası, proaktif davranmalı. Panik yapmadan süreci yönetmeliyiz. Üretici ihracatçılar sistemin sigortası olarak görevlerini yerine getirecektir.

Merkez bankalarının pozisyonu önemli

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Yönetim Kurulu Başkanı Murat Yalçıntaş: Türkiye’deki durum, dış piyasada zarara uğrayan yabancıların uğradığı zararı kárlı pozisyonları ile dengelemek istemelerinden kaynaklanıyor. Artık önemli olan, bu büyük bankaların, merkez bankalarının nasıl pozisyon alacağıdır. Eğer merkez bankalarının ve de hükümetlerin desteği sürerse bir haftada sakinleşeceğini umuyorum.

---

İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Ulusal 100 Endeksi, günlük bazda ortalama yüzde 6,79 kayıpla kapandı.

ABD mortgage piyasasına yönelik krizin dünya çapında büyümesi borsalarda sert düşüşlere neden oluyor. Dün ABD borsalarında devam eden düşüşlere, Asya ve Avrupa piyasaları da eklendi.

Asya borsalarında düşüş keskinleşirken, İMKB ve Avrupa piyasaları da sert düşüşlerle güne başladı.

Uzmanlar, yurtdışı genelindeki bu olumsuz tablo değişmediği takdirde, aşağı yönlü seyrin etkisini sürdürmesinin bekleneceğini ifade ederek, şimdilik piyasaları yatıştırabilecek en önemli faktörlerin, ABD mortgage piyasasına ilişkin kaygıları azaltabilecek nitelikte bir gelişme ya da FED yetkililerinden gelebilecek olası bir faiz indirim sinyali olabileceğini savunuyor.

Serbest döviz piyasası

Ankara'da dün akşam saatlerinde 1,3370YTL'den işlem gören ABD Doları, bugün akşam saatlerinde 1,3950 YTL oldu.

Euro ise 1,8750 YTL'den işlem gördü. Euro, dün akşam saatlerinde 1,8020YTL'den satılmıştı.

Dün akşam saatlerinde 1,3477 olan euro-dolar paritesi, bugün akşam saatlerinde 1,34 oldu.

Bu arada Merkez Bankası, gösterge niteliğindeki doların efektif satışını 1,3914 YTL, euronun efektif satış kurunu da 1,8665 YTL olarak belirledi.

İkinci seans:
Endeks, ikinci seansta birinci seansa göre 810,49 puan azalarak 44.473,30 puandan kapandı. İkinci seansta, hisse senetleri ortalama yüzde 1,79 değer kaybetti.

Endeks ikinci seansa, 239,51 puan azalarak 45.044,28 puandan başladı. Seansın ilk yarısını 43.850,43 puandan geçen endeks, seans içinde en düşük olarak 43.291,42 puana kadar gerilerken, en yüksek olarak 45.044,28 puanı gördü.

Birinci seanstaki 2.430,33 puanlık azalış dikkate alındığında, endeks günlük bazda 3.240,82 puan geriledi. Hisse senetlerinin günlük ortalama değer kaybı yüzde 6,79 oldu.

İkinci seans kapanışında, mali endeks 1.347,17 puan azalarak 66.548,08 puana, sanayi endeksi 671,30 puan azalarak 35.561,47 puana, hizmetler endeksi 249,58 puan azalarak 25.221,88 puana geriledi.

Böylece ilk seansa göre mali grup hisseler ortalama yüzde 1,98 oranında, sanayi grubu hisseler ortalama yüzde 1,85 oranında, hizmetler grubu hisseler ortalama yüzde 0,98 oranında değer kaybetti.

İkinci seansta işlem gören toplam 329 hisse senedinden 44'ü değer kazandı, 263'ü değer yitirdi, 22 hisse senedinin fiyatında değişiklik olmadı.

İkinci seansta, 1 milyar 414 milyon 991 bin 585 YTL'lik işlem hacmi kaydedildi. Günlük işlem hacmi, 2 milyar 246 milyon 203 bin 544 YTL olarak hesaplandı.

İkinci seansta, Garanti Bankası, İş Bankası (C), Yapı ve Kredi Bankası, Halkbank ve Koç Holding en çok işlem gören hisseler oldu.

Birinci seans:
İstanbul Menkul Kıymetler Borsası (İMKB) Ulusal 100 Endeksi, dünkü ikinci seans kapanışına göre 2.430,33 puan düşerek günün ilk yarısını 45.283,79 puandan tamamladı.

Birinci seansta, hisse senetlerinin ortalama değer kaybı yüzde 5,09 oldu.

Dün 47.714,12 puandan kapanan İMKB Ulusal 100 Endeksi, ilk seansa 1.265,56 puan düşerek 46.448,56 puandan başladı.

İlk yarıyı 46.139,65 puandan geçen endeks, en düşük olarak 45.093,91 puana gerilerken, en yüksek olarak açılıştaki 46.448,56 puana çıktı.

Seans sonunda mali endeks 3.662,09 puan düşerek 67.895,25 puana, sanayi endeksi 1.941,56 puan düşerek 36.232,77 puana ve hizmetler endeksi 1.309,75 puan düşerek 25.471,96 puana geriledi.

Böylece önceki kapanışa göre mali grup hisseler ortalama yüzde 5,12 oranında, sanayi grubu hisseler ortalama yüzde 5,09 oranında ve hizmetler grubu hisseler ortalama yüzde 4,89 oranında değer yitirdi.

Birinci seansta işlem gören toplam 320 hisse senedinden sadece 3'ü değer kazandı, 314'ü değer kaybetti, 3 hissenin fiyatında ise değişiklik olmadı.

Birinci seansta 831 milyon 211 bin 959 YTL'lik işlem hacmi oluştu. En çok işlem gören hisse senetleri İş Bankası (C), Garanti Bankası, Yapı ve Kredi Bankası, Koç Holding ve Vakıfbank oldu.

---