Temel İngilizce Dilbilgisi-1 Temel İngilizce Dilbilgisi
parts of speech
İngilizcede sekiz sözbölüğü vardır. İngilizce sözcüklerin her biri bu sekiz türden birine aittir. Ancak, çeşitli anlam ve kullanılışı olan bir sözcük bu gruplardan birden fazlasına girebilir. Bu bakımdan birçok sözcük için sekiz gruptan şu gruba aittir demek mümkün değildir. Sadece o kullanılışıyla hangi gruba ait olduğu söylenebilir. Aynı sözcük başka bir anlamda kullanılışıyla diğer bir grup içinde yer alabilir.
Örneğin fast sözcüğü,
"oruç" anlamında isim
"oruç tutmak" anlamında fiil
"hızlı" anlamında sıfat
"hızlı, hızlı olarak" anlamında zarf
olarak kullanılabilir. Birçok sözcük için de durum aynıdır. Bu bakımdan bir sözcüğü öğrenirken onun anlamlarını ve bu anlamlardayken hangi grupta olduğunu da bellemek gerekir.
Sözünü ettiğimiz sekiz sözbölüğü şunlardır: Parantez içinde verilen örnek sözcüklerden bazılarının yukarıda sözünü ettiğimiz gibi birden fazla grup içinde olabileceğini hatırdan çıkarmayınız.
1. NOUNS - isimler (table, beauty, Helen, army)
2. ADJECTIVES - sıfatlar (good, white, this, every, what, some, my)
3. PRONOUNS - zamirler (you, he, this, each, himself, many, which)
4. VERBS - fiiller (go, learn, have, write)
5. ADVERBS - zarflar (quickly, badly, now, here)
6. PREPOSITIONS - edatlar (in, on, under, across, since)
7. CONJUNCTIONS - bağlaçlar (and, or, so, but)
8. INTERJECTIONS - ünlemler (Hey! Oh! Heaven!)
Temel İngilizce Dilbilgisi
NOUNS-İSİMLER
common nouns - cins isimler
proper nouns - özel isimler
abstract nouns - soyut isimler
collective nouns - topluluk isimleri
compound nouns - birleşik isimler
ismin tanımı
Varlıklara ad olan sözcüklere isim denir. İsimler, insan, hayvan eşya gibi varlıkları ve soyut kavramları adlandıran sözcüklerdir.
tree (ağaç) Mary
book (kitap) Ankara
house (ev) England
dog (köpek) Mrs Miller
man (adam) Ahmet
student (öğrenci) Turkey
crowd (kalabalık) beauty (güzellik)
group (grup) happiness (mutluluk)
team (takım) courage (cesaret)
army (ordu) whiteness (beyazlık)
class (sınıf) health (sağlık)
flock (sürü) poverty (yoksulluk)
sözcükleri birer isimdir. Bunlar tanımda belirttiğimiz şeyleri adlandırmaktadırlar.
isimlerin türleri
İngilizcede isimler genel olarak Türkçede olduğu gibidirler. Bunların türlerini ve özelliklerini sırayla görelim:
İngilizcede isimler aşağıda gördüğümüz dört gruptan birine girerler.
1. common nouns /'komın naunz/ cins isimler
2. proper nouns /'propı naunz/ özel isimler
3. abstract nouns /'ebstrekt naunz/ soyut isimler
4. collective nouns /kı'lektiv naunz/ topluluk isimleri
Bu grupları teker teker ele alıp inceleyelim :
1. common nouns - cins isimler
Tanımdaki örneklerin ilk bölümünde bulunan tree, house, man, dog gibi sözcükler common nouns sınıfındandırlar. Bunlar gösterdikleri varlıkların tümüne aittirler. Örneğin, tree (ağaç) sözcüğü tüm ağaç cinsinin ismidir; student (öğrenci) sözcüğü tüm öğrenciler için kullanılan bir isimdir.
table (masa) radio (radyo)
girl (kız) cat (kedi)
horse (at) shop (dükkân)
teacher (öğretmen) father (baba)
sözcükleri isimlendirdikleri türün hepsine isim olan ve hepsi tarafından paylaşılan isimlerdir. Bunlar birer common noun - cins isimdir.
2. proper nouns - özel isimler
Yukarıda gördüğümüz ve bir türün hepsine ait olan isimlere karşın, sadece bir tek şeye ait olan ve yalnız onu belirten isimler vardır. Bunlara proper nouns - özel isimler denir. Çoğunlukla şahıs, yer gibi varlıklara ait olan bu özel isimler Mary, Almanya, Paris, Konya, Mr Brown gibi bir tek şahıs veya yere ait olan, sadece onu gösteren sözcüklerdir.
Tom Himalaya
Miss Smith Berlin
Selma Mr Green
İstanbul İspanya
New York London
Özel isimlerin baş harfleri daima büyük harfle yazılır.
3. abstract nouns - soyut isimler
Elle tutulup gözle görülen ve yukarıda gördüğümüz tür isimlerle isimlendirilen varlıklardan başka, birer kavram, nitelik, durum gösteren isimler vardır ki bunlar abstract nouns - soyut isimler türünü oluştururlar.
goodness (iyilik) joy (sevinç)
length (uzunluk) poverty (yoksulluk)
belief (inanç) charm (cazibe)
beauty (güzellik) hope (ümit)
fear (korku) hunger (açlık)
4. collective nouns - topluluk isimleri
Aynı cinsten birçok varlığı topluca adlandıran, onları bir bütün olarak belirten sözcüklere collective nouns - topluluk isimleri denir. Örneğin, forest (orman), crowd (kalabalık), audience (dinleyiciler), cattle (sürü) gibi isimler ağaç, insan, hayvan topluluklarını bir bütün olarak adlandırırlar.
committee (kurul) group (grup)
class (sınıf) family (aile)
compound nouns - birleşik isimler
Dört grupta topladığımız isimlerin bazıları birleşerek compound nouns birleşik isimler meydana getirirler. Bunların bazıları birleşik, bazıları ise aralarında (-) işareti ile yazılırlar.
teapot (çaydanlık) armchair (koltuk)
bedroom (yatak odası) maid-servant (kadın hizmetçi)
civil servant (memur) childcare (çocuk bakımı)
newspaper (gazete) shoemaker (ayakkabıcı)
bookseller (kitapçı) housewife (ev hanımı)
İsimlerin dört türünü ve bazı isimlerin birleşerek meydana getirdikleri birleşik isimleri gördükten sonra İngilizce isimlerde dişilik, erkeklik, cinsiyetsizlik durumlarını belirleyen (gender /'cendı/ - cins) konusunu, bundan sonra isimlerin nasıl çoğul hale getirileceğini açıklayan (plural /pluı:rıl/ - çoğul) konusunu, daha sonra da isimlerin cümle içindeki halini açıklayan (case /keys/ - hal) konularını inceleyerek isim konusunu tamamlayacağız
Temel İngilizce Dilbilgisi
GENDER /'cendı/ - CİNS
eril, dişil şekiller
İngilizcede isimlerin dişi, erkek veya cinsiyetsiz oluşları Almanca, Fransızca dillerinde olduğu gibi gramer bakımından değil gerçek anlamları ile saptanır.
1. eril (erkek) cins
Man (adam), father (baba), policeman (polis), boy (erkek çocuk) gibi gerçekten erkek varlıkları gösteren isimler masculine gender /meskyulin cendı/- eril cins'tir.
2. dişil (dişi) cins
Woman (kadın), mother (anne), girl (kız), aunt (teyze) gibi dişi cins varlıkları gösteren isimler feminine gender /feminin cendı/ - dişil cins'tir.
3. cinsiyetsiz
Table (masa), book (kitap), car (otomobil), ship (gemi) gibi cansız varlıkları gösteren isimler neuter gender /'nyu:tı cendı/ - cinsiyetsiz cins'tir.
4. ortak cins
Teacher (öğretmen), child (çocuk), parent (ebeveyn), friend (arkadaş) gibi her iki cinsten olabilecek varlıkları gösteren isimler common gender /komın cendı/ - ortak cins'tir.
eril isimlerin dişil şekilleri
Bazı eril isimler, sonlarına ekler getirilerek dişil şekline sokulurlar.
actor (aktör) actress (aktris)
host (erkek ev sahibi) hostess (kadın ev sahibi)
waiter (erkek garson) waitress (kadın garson)
conductor (biletçi) conductress (kadın biletçi)
hero (erkek kahraman) heroine (kadın kahraman)
Bazı isimlerin eril ve dişil şekilleri vardır.
prince (prens) princess (prenses)
bull (boğa) cow (inek)
cock (horoz) hen (tavuk)
boy (erkek çocuk) girl (kız çocuk)
uncle (amca, dayı) aunt (hala, teyze)
brother (erkek kardeş) sister (kız kardeş)
son (oğul) daughter (kız evlat)
husband (eş, koca) wife (eş, karı)
father (baba) mother (anne)
man (adam) woman (kadın)
lord (lord) lady (leydi)
nephew (erkek yeğen) niece (kız yeğen)
master (efendi) mistress (hanım)
bachelor (bekâr erkek) spinster (bekâr kadın)
widower (dul erkek) widow (dul kadın)
Bazı isimlere dişilik gösteren she, girl, woman gibi sözcükler eklenerek dişil cins isimler yapılır.
friend (arkadaş) girl-friend (kız arkadaş)
goat (keçi) she-goat (dişi keçi)
salesman (erkek satıcı) saleswoman (kadın satıcı)
spokesman (erkek sözcü) spokeswoman (kadın sözcü)
chairman (erkek başkan) chairwoman (kadın başkan)
CASES OF NOUNS - İSİMLERİN HALLERİ
possessive case /pı'zesiv keys/- mülkiyet hali
İsimlerin mülkiyet hali (tamlayan hali) aşağıdaki kurallara göre yapılır.
1. İsmin mülkiyet hali tekil isimlerin sonuna ('s) konularak yapılır.
the girl's hat kızın şapkası
the teacher's book öğretmenin kitabı
a policeman's shirt bir polisin gömleği
Mehmet's friend Mehmet'in arkadaşı
Tom's house Tom'un evi
the horse's legs atın bacakları
a child's toy bir çocuğun oyuncağı
Turkey's exports Türkiye'nin ihracatı
Sonu (s) ile bitmeyen çoğul isimler de ('s) ile mülkiyet haline girerler.
the women's shoes kadınların ayakkabıları
the children's toys çocukların oyuncakları
2. (s) ile sona eren çoğul isimlere sadece (') ilave edilir.
the girls' hats kızların şapkaları
the soldiers' barracks askerlerin kışlası
the students' school öğrencilerin okulu
the cows' horns ineklerin boynuzları
the dogs' tails köpeklerin kuyrukları
3. Sonu (s) ile biten özel isimler ('s) veya sadece (') alırlar. Her iki şekil de mümkündür:
Mr Jones's father Bay Jones'un babası
Mr Jones' father Bay Jones'un babası
4. Birleşik isimlerde son ismin sonuna ('s) ilave edilir.
His father-in-law's bag Kayınpederinin çantası
My mother-in-law's hat Kayınvalidemin şapkası
Büyük imzalar kullanmayalım!8969
|