| Adet Öncesi Gerginlik Sendromu
Yazar : Dr.Sibel (Kıran) Gökkurt
Adet Öncesi Gerginlik Sendromu (AÖGS); adet başlamadan önce ortaya çıkıp, adetin başlamasıyla hızla düzelen bedensel, duygusal ve davranışsal bozuklukları tanımlamak için kullanılan bir terimdir. Hanımların çoğunda görülen bu belirtilerin hastalık kabul edilmesi, diğer bir deyişle "AÖGS" denilmesi için; 1- Belirtilerin adet öncesi dönemde görülüp, kanamanın başlamasından sonra 1 veya 2 gün içinde gerilemesi, adetin bitiminden sonra en az 7 günlük belirtisiz bir dönem geçmesi,
2- Bu belirtilerin ardarda en az 3 adet dönemi boyunca tekrar etmesi, başka bedensel ve psikolojik bozukluklara bağlı olmaması,
3- Belirtilerin tekrarlayıcı olması ve hastanın normal yaşam tarzını bozacak ya da tıbbi tedavi veya öneriye gereksinim duyacak kadar ciddi olması gerekmektedir.
Değişik çalışmalarda, adet öncesi dönemde görülebilen 199 çeşit belirti saptanmıştır. Tablo:1'de en sık rastlanan belirtiler görülmektedir.
Tablo:1- Adet Öncesi Dönemde En Sık Görülen Belirtiler
Duygusal Olanlar
Bedensel Olanlar
Saldırganlık
Karında Şişkinlik
Libido Değişiklikleri
Sivilce/Ciltte Yağlanma
Gerginlik
Soğuğa Duyarlılık
Öfke
Memede Büyüme/Gerginlik
Bunaltı
Kabızlık
Motivasyon Azlığı
Baş Dönmesi
Depresyon
Yorgunluk/Bitkinlik
Şiddetli Yeme İsteği/İştahsızlık
Vücutta Su Tutulması
Unutkanlık
Baş Ağrısı/Migren
Düşmanlık
Sıcak Basmaları
Uykusuzluk/Uyku Hali
Tüm Vücutta Ağrı
Huzursuzluk
Çarpıntı
Panik Atakları
Kilo Artışı/Azalışı
Konsantrasyon Zayıflığı
Bulanık Görme
Yeteneklerde Azalma
Sırt Ağrısı
İntihara Eğilim
İş Yapmada Güçlük
Duygusallık
Hantallık
Sosyal İsteksizlik
Beceriksizlik
Çıldıracak Gibi Olma
Kolda Sertleşme
Yalnızlık Hissetme
Terleme
Kendini İyi Hissetme
Göğüs Ağrısı
Heyecan
Bulantı-Kusma
Şaşkınlık
Kramplar
Kararsızlık
Ellerde Karıncalanma
Ağlama Nöbetleri
Sakarlık
Kulakta Çınlama
Bu belirtilerin bir ya da birden fazlası, adet öncesi dönemde hemen hemen her kadında görülmektedir. Yapılan çalışmalarda üreme çağındaki kadınların % 70-90'ında adet öncesinde bazı belirtiler saptanmıştır. Ancak, yalnızca % 5-10'unda çalışma ve sosyal yaşamlarını bozacak ve tedavi gerektirecek kadar şiddetli belirtiler (AÖGS) görülmektedir.
Bu sendrom yalnızca kişiyi değil, ailesini ve toplumu da etkilemektedir. Bu hastaların ailelerinde çocuk örselenmesi ve aile içi kavgalarda artış saptanmıştır. Fransa, Kanada, İngiltere ve A.B.D.'de AÖGS tanısı almış kadınların cezalarında indirim yapılmaktadır. Aynı zamanda, adet öncesi dönemde bu belirtileri yaşayan kadınlarda işgücü kaybı da söz konusudur.
Bu belirtilerin nedeni kesin olarak bilinmemektedir. Çeşitli hormonların etkisi hala araştırılmaktadır. Adet öncesinde görülen belirtiler, yaşın ilerlemesiyle, özellikle 30 yaşından sonra daha çok görülmekte olup, gebelik sayısı, medeni durum, sosyoekonomik durum ve eğitimle ilişki tam olarak kanıtlanamamıştır. Adet kanaması uzun ve şiddetli olan kadınlarda belirtiler daha fazla görülmektedir. Genel olarak doğum kontrol hapı kullanan kadınlarda az görülmekle beraber, bazı kişilerde tersi yönde bir etki de görülmektedir.
Kişilik yapısı da önemlidir. Duygulu, heyecanlı kadınlarda bu duruma daha fazla yatkınlık görülmektedir. Fazla stresli kadınlar için de bu geçerlidir.
Tedavide; aynı saatte uyumak-uyanmak, uykuların düzenli olması, az yağlı, yeterince protein içeren, bol kompleks karbonhidratlar (özellikle nişasta içeren besinler), yeşil, lifli sebzeler, baklagiller, B6 vitamini kalsiyum, magnezyum alımı belirtileri azaltmaktadır. Bunun yanında, aşırı kafein tuz ve şeker içeren besinlerden kaçınmak çok önemlidir.
Düzenli olarak yapılan egzersiz de belirtileri azaltmaktadır. Kondüsyon egzersizleri, özellikle yürüyüş, tedavide oldukça etkilidir. Bu tür egzersizler adet öncesindeki haftada en az 30 dakikaya çıkarılmalıdır.
Bu belirtilerden rahatsızlık duyan kadınlar, diyetle, egzersizle bir sonuç alamıyorlarsa, mutlaka bir hekime başvurmalıdır. Tam bir tedavi her zaman söz konusu olmasa bile yaşamı kolaylaştırmak mümkündür.
Bazıları kendini bir şey sanar, ne komiktir biz onların ne olduklarını biliriz
| 
