Okuyucularımızın da büyük ihtimalle farkında oldukları gibi, uydu yayınlarını sağlıklı bir şekilde izleyebilmek için,uydu alıcısı giri-şine yeteri kadar güçlü sinyal gelmeli. Bir genelleme yaparak sinyal ne kadar güçlüyse, yayın kalitesinin de o kadar iyi olacağını söyleyebiliriz.
Peki bu her zaman doğru olabilir mi?
Sinyal kalitesi sinyal parazit oranı denen S/N değişkenine bağlıdır. Dijital sinyallerde pratikte aynı anlama gelen taşıyıcı parazit oranı denen C/N değerini kullanırız. Önemli veri sinyalleri dışında her uydu sinyali içinde bir miktar parazit barındırır. Mümkün olduğu kadar kullanışlı ve parazitsiz bir sinyal almayı herkes ister. Belki siz de sinyal parazit oranını geliştirmek için şunların yapılması gerektiğini zaten biliyorsunuz:
• çanağın boyutlarını yükseltmek
• mevcut LNB’yi daha düşük parazit değeri olan daha iyi bir LNB ile değiştirmek
Amatör telsizcilikle uğraşan okurlarımız söylediklerimden, bahsetmek istediğim şeyi zaten tahmin etmiş olabilirler.
Burada söz konusu olan bir uydu alıcının hassasiyetini düşürmek. Telsiz operatörlerinin kullandığı alıcı ve vericileri üzerinde RF ampfilerini kapatmak veya sinyal zayıflatıcılarını açmak için düğmeler vardır. Bazen her iki işlev bir arada da bulunabilir. Burada bahsettiğimiz sinyal düşürme işleminin 10-20 dB civarında olduğunu da ekleyelim. Bu nasıl yapılır? Alıcı girişinde birkaç tane güçlü sinyal olduğunda bunlar birbirlerine karışır ve fazladan parazite yol açarlar.
Bu olaya intermodülasyon denir. Bazı uydu alıcılar intermodülasyona karşı daha dayanıklı, bazıları daha dayanıksızdır. İntermodülasyona karşı kesin olarak korumalı elektronik devre kesinlikle yoktur. Dahası, uydu alıcısını ne kadar hassas yaparsak, intermodülasyona karşı o kadar hassaslaştırmış oluruz. Güçlü sinyaller arasında, zayıf bir sinyal olduğunda diğerleri onun kalitesini yarattıkları parazitle düşürürler.
Bunu önlemek için ne yapabiliriz?
Doğal olarak, güçlü olanları zayıflatıp zayıf olanın gücünü olduğu gibi korumak yoluna gideriz. Maalesef bunu yapmak da çok zordur. Kolaylıkla yapabileceğimiz bir işlem ise tüm sinyalleri birkaç desibel düşürerek intermodülasyonu da azaltmak olacaktır, tabii bir yandan da zayıf sinyalin izlenemeyecek kadar zayıflamasını önlemek gerekir. Aynı şey uydu yayınlarını izlerken de yapılabilir mi? İşte sizin için bunu test ettik. Uydu alıcısı girişine 20 dB’lik bir zayıflatıcı koyduk.Çanağı, üzerinde bir sürü güçlü transponder (Avrupa’dan sinyal alırken) olan Hotbird uydusuna çevirdik. Transponderler arasında dolaşarak en zayıfını bulduk. Bizim bulunduğumuz yerde bu, 12303 dikey SR=27500 FEC 3/4 transponderiydi. Aşağıdaki tabloda biz zayıflatıcının düğmesiyle oynarken uydu alıcının sinyal gücü ve kalitesi göstergelerinin verdiği değerleri görüyorsunuz. Kapasitenin yaklaşık ¾’ünü kullandık, yani 0-15 dB arasında denemeler yaptık. Sizin de görebileceğiniz gibi biraz zayıflatma uyguladığımızda gerçekten de sinyal kalitesi yükseldi. Hatta -15 dB değerinde bile sinyal, doğrudan geldiğine göre daha iyiydi. Bu bize, uydu alıcılarının da intermodülasyon sorunundan bağışık olmadıklarını ispatladı. Yine de, şunu belirtmek gerekir ki, Hotbird üzerinde bu davranışı gösteren tek sinyal buydu. Tüm diğerleri (ilk sinyal kalitesi %60’ın üzerinde olanlar) başlangıçtaki kalitelerini korumaya devam ediyorlar ve hatta zayıflatmayı yükselttikçe kötüleşiyorlar.Yani, uydu alıcısı girişine bir zayıflatıcı koymak her zaman işe yaraması kesin bir yöntem değil. Ama yine de eğer bir DXçiyseniz (ya da olmayı düşünüyorsanız) çekmecenizde bir zayıflatıc ımutlaka olmalı.Eğe rgüçlü sinyallerle çevrelenmiş, zayıf bir sinyal almak isterseniz ve elde ettiğiniz görüntü yeterince istikrarlı değilse, çatıya çıkıp çanağınızla oynamadan önce uydu alıcınızın LNB-IN girişine ayarlanabilir bir zayıflatıcı koymak işe yarayabilir. Düğmesini çevirin ve sinyal kalitesi göstergesini izleyin bir süprizle karşılaşabilirsiniz! Ne kadar güçlü, o kadar iyi sözü her zaman doğru mu?
kaynak:
TELE-satellite International Magazine 
