| Yaşamsal önem taşıyan 10 test
Kadınların yılda bir kez ultrasona girmesi öneriliyor
Ölümcül hastalıkların tedavisi için erken tanı gerekiyor. Erken tanıya giden yol ise test yaptırmaktan geçiyor.
Memorial Hastanesi Dahiliye Uzmanı Dr. Soner Dileklen, her kadının mutlaka yaptırması gereken 10 test ve tanı yöntemlerini anlattı:
Meme kanserinde erken teşhis
Kadınların 20 yaşından sonra her iki memesini de ayda bir kez kontrol etmesi ve iki, üç yılda bir doktor muayenesinden geçmesi gerekiyor.
40 yaşından itibaren de her yıl mamografi çektirmesi ve eğer birinci derece akrabalarda meme kanseri varsa takip altına alınması öneriliyor.
Mamografide, düşük doz X-Ray, yani iyonizan radyasyon üreten bir tüp ile meme inceleniyor. İnceleme için hasta mamografi denilen röntgen cihazının önüne oturtuluyor.
Meme, X ışınına duyarlı bir levha üzerine yerleştirilerek sıkıştırılıyor. Ardından radyasyon verilerek, her iki memenin iç yapısının görüntüleri filmde oluşturuluyor.
Mamografi, meme kanserini henüz ele gelen bir kitle olmadan, yani kireçlenme aşamasındayken tespit edilebiliyor. Bu sayede meme kanseri çok erken evrede tedavi edilebiliyor.
Tonometre ile körlük engelleniyor
Glokom, halk arasındaki adıyla 'göz tansiyonu', yaptığı sinir hasarı ile körlüğe neden olabiliyor.
Erken teşhis edilirse ilaç tedavisi ve lazer ile körlüğün önüne geçiliyor. Körlük riskine karşı glokomun rutin muayenelerine en geç 40 yaşında başlanmalı.
Ailede glokom hastası varsa bu testlere daha erken yaşlarda başlanması tavsiye ediliyor.
Göz içi basıncında genel adı tonometre olan cihazlara başvuruluyor. Retina kontrolünde, gözün arka bölümünü görebilmek için gözbebeği damla formundaki ilaçlarla genişletiliyor.
Göz içi basıncı, tonometre cihazından kontrollü bir şekilde hava püskürtülmesiyle ölçülüyor.
Eforla kalp sorunları belirleniyor
40 yaşını geçmiş her kadının yılda bir kez kardiyolojik check-up'tan geçmesi gerekiyor. Ailede kalp krizi hikayesi bulunanlar için ise buna daha erken yaşlarda başlamalı.
Efor testi de bu yaşamsal önem taşıyan check-up'ta başvurulan yöntemlerden biri.
Test, çoğunlukla koşu bandında uygulanıyor. Yaklaşık 10 dakika süren test sırasında kalp ve kalp kapaklarının durumu ile işleyişi hakkında bilgi veren EKG sürekli izleniyor, belirli aralıklarla damar basıncı ölçülüyor.
Efor testi egzersizi ritim ve ileti bozukluklarını araştırmak amacıyla yapılıyor. Bu şekilde kalp ve dolaşım sistemi hastalıkları da ciddi boyutlara ulaşmadan tedavi edilebiliyor.
Smear ile rahim ağzı kanserine son
18 yaşını aşmış ve aktif cinsel yaşamı olan her kadının yılda bir kez düzenli olarak smear testi yaptırması gerekiyor. Bu testle jinekolojik kanserler arasında ikinci sırada yer alan rahim ağzı kanseri, çok erken safhada teşhis edilebiliyor.
Muayene sırasında, özel bir fırça yardımıyla rahim ağzı bölgesinden hücre sürüntüsü alınıyor. Bu sürüntüler patoloji laboratuarlarında inceleniyor.
İnce yayma tekniğiyle, rahim ağzı kanserine yol açan Human Papilloma virüsü tespit ediliyor.
Yılda bir kez ultrason
Kadın hastalıklarında erken tanı için gerekli en önemli yöntemlerden biri de vajinal ultrason.
Vajinal yolla yapılan ultrasonda, iç organlar çok daha net bir şekilde izleniyor. Yumurtalıkları ve rahmi daha iyi görebilmek için ince bir sonda vajinaya yerleştiriliyor. Ekranda beliren görüntü, kadının sağlığı hakkında bilgi veriyor.
Jinekolojik ultrason ile karın organları, özellikle de rahim, yumurtalıklar ayrıntılı bir şekilde değerlendiriliyor.
Rahmin yapısı, pozisyonu, büyüklüğü, rahimden kaynaklanmış tümörler, miyomlar saptanabiliyor.
Bunların yanı sıra rahim içi zarı değerlendirmesi de yapılıyor. Aynı şekilde yumurtalıkların yapısı, yumurta geliştirme kapasiteleri, yumurtalık kistleri saptanabiliyor.
Yılda bir kez cilt muayenesi kanseri önlüyor
Her yıl düzenli olarak dermatoloji uzmanının kapısını çalmak da sağlık için yaptırılması gereken testlerin bir parçası.
Özellikle vücutta bulunan çok sayıda ben ve ailedeki cilt kanseri hikayeleri muayenenin önemini daha da artırıyor. Benler, ölümcül bir kanser türü olan melanom riski taşıyor.
Melanomda tanı yöntemi ise dijital dermatoskopi. Bu yöntemde yağlanmış deri yüzeyi ışıklı bir büyütme sağlayan dermatoskop ile inceleniyor.
Vücuttaki benlerin haritası oluşturularak noktasal lokalizasyonlar belirleniyor. Ardından her bir ben için dermatoskopik görüntü alınıyor ve kaydediliyor.
Böylece bir sonraki kontrolde elde edilecek görüntüyle karşılaştırma şansı sağlanıyor. Bunların yanı sıra dijital dermatoskop, benlerde izlenen şüpheli değişiklikleri de gösteriyor.
Bu test ile cilt üzerindeki değişiklikler, kanserleşmeden tespit edilebiliyor.
Kan tahlilleri sağlığı ele veriyor
Düzenli olarak yaptırılan kan tahlilleri, genel sağlık durumu hakkında bilgi veriyor. Uzmanlara göre herhangi bir yakınma olmasa da, 35 yaşından itibaren iki yılda bir kan tahlili yaptırılmasında yarar var.
Damardan kan örneği alındıktan sonra laboratuarlarda alyuvar ve akyuvarların durumuna bakılıyor, lökositler inceleniyor.
Testlerden alınan sonuçlara bakılarak vücutta enfeksiyon ve alerjik bir durum olup olmadığı tespit edilebiliyor. Kolesterol ve kan şeker değerleri hakkında da bilgi ediniliyor.
Menopozda kemik yoğunluğu ölçümü önemli
Menopoz ile kendini gösteren kemik kırılmaları riski, osteoporoz tanısı ile konuyor.
Özellikle ailede osteoporoz hastasının varlığı, kemik mineral yoğunluğu ölçümünün önemini artırıyor.
Kemik mineral yoğunluk ölçümü, hiçbir hazırlık gerektirmeden, vücuda bir zarar vermeden, özel bilgisayar programı ve hassas ölçüm yapan dansitometri cihazlarıyla yapılıyor.
Bu yöntemle vücudunuzdaki kemik yoğunluğu ölçülerek kemik erimesi riski tespit ediliyor. Erken teşhis ile ileri yaşlarda ciddi ve yaşamsal problemlere yol açan kırıkların oluşması önlenebiliyor.
Ağız ve diş sağlığı için tükürük testi
Diş ve diş eti hastalıkları, dünyada ve Türkiye'de önemli sağlık sorunları arasında yer alıyor.
Dişlerde ciddi bir sorunla karşılaşmamak için her yıl düzenli olarak diş hekimi ziyaret edilmesi öneriliyor. Diş ve diş eti problemlerinin tespitinde, doğal bir koruyucu olan tükürüğün test edilmesi de önemli.
Bu test için tükürüğün incelenmesi yeterli. Testte tükürüğün kimyasal ve mikrobiyolojik yapılarına bakılıyor ve çürüklerin önemli bir sağlık sorununa neden olması önleniyor.
Kolon kanseri önlenebiliyor
Kolon kanseri, en sık görülen kanser türleri arasında üçüncü sırada yer alıyor. Özellikle 50 yaş ve üzerindekileri tehdit eden kolon kanseri önlenebilir kanserler arasında bulunuyor.
50 yaşından sonra, iki-beş yılda bir düzenli olarak kolonoskopi yönteminden yararlanılması da tavsiye ediliyor.
Kolonoskopiyle kalın bağırsağın tümü incelenebiliyor. Çekim sırasında hastalar tomografi cihazına yatırılıyor ve kalınbağırsağa hava verilerek iç bölgenin görülmesi sağlanıyor. İşlem sonunda verilen hava geri alınıyor.
Kolonoskopi yöntemiyle hekim ileride tümöre dönüşebilecek polipleri teşhis edilebiliyor. Poliplerin cerrahi yöntemlerle alınması sayesinde, kolon kanseri oluşma riski önlenmiş oluyor.
<< SONUNU DÜŞÜNEN KAHRAMAN OLAMAZ >>
| 
